Sleufsilo afdekken: stap voor stap

Bij het afdekken van je sleufsilo komt alles samen. Hier bepaal je of je kuil echt lucht- en waterdicht wordt, of dat je later broei, schimmel en voerverlies krijgt. Het gaat zelden mis omdat mensen het niet weten. Meestal zit het in de timing, de werkwijze of het materiaal.

In deze gids lees je stap voor stap hoe je je kuil afdekt: van het voorbereiden van de silo tot het uitkuilen. Bij elke stap vind je een link naar een artikel met meer uitleg.

Waarom moet je een kuil goed afdekken?

In een goed afgesloten kuil zetten melkzuurbacteriën suikers om in melkzuur. De pH daalt en het voer blijft stabiel. Komt er lucht of water bij, dan krijgen gisten, schimmels en andere bacteriën een kans. Het gevolg is broei, bederf en minder voederwaarde. Volgens Eurofins Agro gaat er door broei al snel 10% extra voederwaarde verloren. Dat zie je terug aan het voerhek en in je melktank.

Wat er in de kuil gebeurt, lees je bij wat er gebeurt tijdens de conservering. Wat verlies je kost, reken je uit met voerverlies berekenen.

Stap 1: Hoe bereid je je sleufsilo voor?

In het kort: maak de silo en de aanrijroute schoon en droog, maai rondom, zorg dat het water weg kan en controleer wanden en vloer.

Alles wat in de silo achterblijft, kuil je mee in. Ruim oud plastic, voerresten en vuil op, haal stilstaand water weg en veeg de vloer aan. Vergeet de aanrijroute niet: anders rijden de trekkers mest, modder en oud voer alsnog de kuil in.

Maai en snoei rond de silo, en doe dat op tijd. Harde stoppels prikken gaten in je plastic, en hoge begroeiing is een schuilplek voor muizen en ratten. Zorg ook dat goten en putten open en schoon zijn, zodat regenwater en perssap weg kunnen. Kijk tot slot of er scheuren, slechte kitnaden of scherpe randen in de wanden zitten.

Alle stappen lees je bij je sleufsilo voorbereiden op het inkuilen.

Stap 2: Welk plastic gebruik je?

In het kort: gebruik nieuw, sterk kuilplastic, een onderfolie direct op het voer en wandfolie tot op de vloer.

Kuilplastic is nooit helemaal luchtdicht. Daarom kies je sterk plastic dat dik, stootvast en rekbaar genoeg is. Gebruik nooit oud kuilplastic: daar zitten resten grond, kuil en water in, en vaak al kleine gaatjes.

Onderfolie is dunner en zuigt zich vast op het voer. Er komt minder lucht doorheen dan door gewoon kuilplastic, en de conservering komt sneller op gang. Wandfolie houdt het water tegen dat langs de wanden naar binnen lekt. Kitnaden in de wanden zijn vaak al na één of twee seizoenen versleten.

Hoe je kiest en hoe breed je plastic moet zijn, lees je bij kuilplastic, onderfolie en wandfolie.

Stap 3: Hoe leg je het plastic klaar?

In het kort: leg het kuilplastic vóór het inkuilen over beide wanden, tot op de grond en 10-20 cm over de vloer.

Wij adviseren te werken met een onderfolie en twee grote flappen kuilplastic. Kies plastic waarmee je in één keer de hele lengte van de silo afdekt. Voor de breedte tel je de kuilhoogte op bij de breedte van de silo. Bij een silo van 8 meter breed en een kuil van 2 meter hoog kies je plastic van 10 meter breed. Dan heb je geen aparte wandfolie nodig en ligt er overal een dubbele laag.

Leg het plastic over beide wanden klaar en trek het tot op de grond, met zo'n 10 tot 20 centimeter op de vloer. Zo kan water nooit bij de kuil komen, ook niet als de kuil nog niet boven de wand uitkomt. Daarna kuil je in en rij je goed aan. Lees ook de 6 tips voor de beste verdichting.

Stap 4: Hoe dek je de kuil af?

In het kort: begin direct na het aanrijden, met alles klaar en één persoon die de leiding heeft.

Werk met genoeg mensen, maar laat één persoon de leiding nemen. Die "kapitein" houdt het overzicht en voorkomt dat iedereen het op zijn eigen manier doet.

1. Leg alles klaar: onderfolie, kuilplastic, doeken of een afdeksysteem, en eventueel zandslurven.
2. Begin meteen na het aanrijden. Hoe sneller je afdekt, hoe koeler de kuil blijft en hoe sneller de verzuring op gang komt.
3. Leg de onderfolie over de hele breedte van de kuil. De randen van de onderfolie zijn vaak een zwakke plek: daar hoopt de lucht zich op en drupt condens in het voer.
4. Trek de eerste flap kuilplastic over de kuil, vanaf de kant waar de wind vandaan komt.
5. Trek daarna de tweede flap over de kuil, vanaf de andere kant, met de wind mee. Nu ligt er op elke plek minimaal 3 lagen plastic: onderfolie en twee lagen kuilplastic.
6. Leg de doeken of het afdeksysteem erover en zet ze vast. Zorg dat alles strak ligt en dat de randen goed dicht zijn. Dan krijgt de wind geen grip en ligt er overal evenveel druk.
7. Trek na een paar weken alles opnieuw strak. De kuil zakt in de eerste weken nog wat in. Het plastic komt dan losser te liggen en er kunnen luchtzakken ontstaan.

Voor de verschillen tussen gras en mais lees je een graskuil afdekken en een maiskuil afdekken.

Stap 5: Hoe krijg je de randen dicht?

In het kort: de meeste lucht komt via de zijkanten binnen, dus daar moet de druk het grootst zijn.

Langs de wanden is het voer het lastigst vast te rijden. Daar zit dus de meeste lucht. Als de randen niet goed zijn afgewerkt, blijft de kuil lek en verlies je langs de zijkanten structureel kwaliteit. Banden en grond blijven slecht op de randen liggen, en daar loopt ook het regenwater naar binnen. Dat is precies waar broei en schimmel beginnen.

Lees meer bij broei in de kuil voorkomen.

Stap 6: Hoe dek je af bij wind en regen?

In het kort: werk bij wind snel en laag, begin aan de windzijde en leg het plastic direct vast. Houd regenwater buiten de kuil met wandfolie en een goede afwatering.

Wind is een van de lastigste dingen bij het afdekken. Het plastic blijft slecht liggen en kan scheuren. Heb je het plastic al over de wanden klaargelegd, dan zit het aan één kant al vast. Leg wat zandslurven op de rand aan de windzijde, of laat iemand het plastic op de grond vasthouden. Trek het plastic laag over de kuil en leg het daarna direct vast met gewicht of een rij doeken. Alle stappen lees je bij een kuil afdekken bij storm.

Water heeft een hogere pH dan een goed verzuurde kuil, brengt ongewenste bacteriën mee en spoelt voedingsstoffen uit. Zolang de kuil luchtdicht is, valt de schade mee. Maar bij het uitkuilen verspreiden broei en bederf zich dan sneller. Lees hoe je regenwater in de kuil voorkomt.

Banden, grond of een afdeksysteem: wat is het verschil?

In het kort: banden en grond geven veel werk en weinig druk op de randen. Een afdeksysteem verdeelt de druk gelijkmatiger.

Jarenlang waren autobanden of een laag grond de standaard. Ze geven gewicht en houden het plastic op zijn plek. Toch hebben ze duidelijke nadelen.

Autobanden moet je allemaal met de hand leggen en bij het uitkuilen weer opruimen. In de banden blijven water en vuil staan, en dat trekt ongedierte aan. Oude banden bevatten staaldraadjes die vrijkomen als de band langzaam vergaat. Komen die in het voer, dan kunnen je koeien scherp-in krijgen. Bovendien geeft een band maar plaatselijk wat gewicht en blijft hij vaak niet op de randen liggen.

Grond is nog meer werk. In de winter kan het bevriezen, waardoor de kuil lastig open gaat. Het brengt vervuiling mee, blijft slecht op de randen liggen en trekt door de begroeiing meer ongedierte aan.

Steeds meer veehouders stappen over op een afdeksysteem met doeken en riemen. Dat verdeelt de druk gelijkmatiger, werkt sneller en is schoner. Lees meer over een kuil afdekken zonder banden en hoe je ongedierte bij je sleufsilo voorkomt.

Hoe dek je een lasagnekuil af?

In het kort: dek een lasagnekuil na elke laag net zo goed af als de eerste keer.

Bij een lasagnekuil kuil je in meerdere lagen in. De kuil gaat vaker open en krijgt dus vaker lucht. Met banden of grond wordt hij tussendoor vaak slechter afgedekt, om werk te besparen. Leg je het plastic klaar zoals hierboven, dan blijft het bij de wand vastzitten. Je hoeft het dan niet elke keer helemaal opnieuw over de kuil te trekken. Een afdeksysteem helpt om tussendoor goed af te dekken zonder veel extra werk.

Stap 7: Waar let je op bij het uitkuilen?

In het kort: maak de kuil niet te vroeg open, houd een strak aansnijvlak en voer snel genoeg door.

Maak de kuil niet binnen 6 weken open: dan is hij nog niet genoeg verzuurd. Houd het aansnijvlak glad en laat geen los voer in de silo liggen. Haal slechte plekken weg, zodat ze niet verder verspreiden. En zorg dat je snel genoeg doorvoert: minimaal 1,5 meter per week in de winter en minimaal 2 meter in de zomer.

Lees meer over de juiste voersnelheid of reken het voor jouw kuil uit met de rekenhulp voersnelheid.

Welke fouten zie je het vaakst bij het afdekken?

1. Te lang wachten met afdekken. Er zit na het aanrijden nog zuurstof in de kuil. Hoe langer je wacht, hoe slechter de conservering op gang komt.
2. Geen gelijke druk. Waar het plastic niet strak ligt, blijven luchtzakken zitten. Banden geven alleen plaatselijk druk.
3. Randen niet goed dicht. Daar komt de meeste lucht binnen.
4. Slordig werken bij wind. Dat geeft plooien, luchtzakken of kapot plastic, en dus een lekke kuil vanaf de eerste dag.
5. Een lasagnekuil tussendoor slecht afdekken. Dan krijgt hij elke keer extra lucht.
6. Geen nacontrole. Na een paar weken is de kuil ingezakt en ligt het plastic los.
7. Losliggend plastic en kieren. Die maken de kuil aantrekkelijk voor vogels en ander ongedierte.

Wil je weten hoe het hele proces van oogst tot voerhek samenhangt, lees dan ruwvoer conserveren.