Kuilvoer maken en conserveren: de complete gids

Inkuilen & verdichtenGrasMaisInkuilen
Door Silage Safe · bijgewerkt op 5 november 2026 · 8 min lezen
In dit artikel
Kort antwoord

Kuilvoer maak je door gras of mais zuurstofvrij op te slaan, zodat melkzuurbacteriën de kuil verzuren. Werk schoon, kuil in bij de juiste droge stof, verdicht goed en dek direct lucht- en waterdicht af. Elk uur dat de kuil na het aanrijden langer open ligt, kost zo'n 1,5% droge stof (Groeikracht, Veeteelt 2021).

1,5%

droge stof gaat verloren per uur dat de kuil na het aanrijden langer open ligt (praktijkproef met balen)

Groeikracht, Veeteelt mei 2021
35-45%

droge stof voor graskuil, 32-36% voor snijmais

Groeikracht en WUR Handboek Snijmaïs
1,5-2 m

voersnelheid per week: minimaal 1,5 meter, in de zomer minimaal 2 meter

Silage Safe

Het hele jaar investeer je in goed ruwvoer: teelt, bemesting, oogsten en inkuilen. Of je dat terugziet aan het voerhek en in de melktank, hangt af van hoe goed je kuilvoer conserveert. Bij elke stap, van schone silo tot uitkuilen, kun je voederwaarde winnen of verliezen.

Wat is kuilvoer en wat gebeurt er tijdens het conserveren?

Kuilvoer is ruwvoer dat zuurstofarm is opgeslagen, zodat fermentatie het voer bewaart. Na het afdekken verbruiken het gewas en micro-organismen eerst de zuurstof die nog in de kuil zit. Dat kan enkele uren tot dagen duren, afhankelijk van de verdichting en de afdekking. Zolang er zuurstof is, kunnen ongewenste micro-organismen groeien.

Pas als de zuurstof op is, begint de verzuring. Melkzuurbacteriën zetten suikers om in melkzuur, de pH daalt en het kuilvoer wordt stabiel. Hoe sneller de kuil zuurstofvrij is, hoe meer voederwaarde je behoudt. Alle fases stap voor stap staan in wat er in je kuil gebeurt na het inkuilen.

Hoe maak je goed kuilvoer? 7 stappen

Stap 1: bereid de sleufsilo voor

Alles wat in de silo achterblijft, kuil je mee in, inclusief schimmels en bacteriën.

  • Ruim oud plastic, voerresten en vuil op en veeg de silo aan.
  • Maak ook de aanrijroute schoon, anders rijden de machines mest en modder de kuil in.
  • Maai rond de silo, zodat stoppels niet door de folie prikken en ongedierte geen schuilplek heeft.
  • Controleer wanden en vloer op scheuren, slechte kitnaden en scherpe randen.
  • Zorg dat putten en goten open zijn en dat er nergens water blijft staan.

Stap 2: maai of oogst op het goede moment

Voor een goede verzuring heb je suiker nodig. Gras maakt in de zon suiker aan: gras dat later op de dag wordt gemaaid, bevat meestal meer suiker. Een korte veldperiode helpt om die suiker te behouden. Houd een stoppel van 6 à 7 cm aan (WUR noemt 5 tot 6 cm), dan komt er minder zand en mest in de kuil. Alle tips voor het voorjaar staan bij eerste snede inkuilen.

Bij mais let je op de haksellengte en op het oogstmoment. Dat oogstmoment hangt af van de droge stof.

Stap 3: kuil in bij de juiste droge stof

Gras kuil je in bij 35-45% droge stof, snijmais bij 32-36%. Wat er misgaat als je kuil te nat of te droog is, staat hieronder bij het drogestofgehalte.

Stap 4: verdicht de kuil goed

Hoe minder lucht er in de kuil blijft, hoe sneller de verzuring begint en hoe minder ver lucht later achter het snijvlak doordringt.

  1. Zet genoeg gewicht op de kuil: de helft van de aanvoer per uur. Komt er 40 ton per uur binnen, dan rijd je met 20 ton aan.
  2. Verdicht overal even goed, ook langs de randen. Zwakke plekken worden later broeiplekken.
  3. Rijd niet in sporen. Vaak wordt er net naast de rand extra gereden. Dan ontstaan er luchtzakken.
  4. Leg het droogste product en de minste percelen onderin. Daar wordt het het best aangedrukt.
  5. Kuil in op een koel moment van de dag.

Stap 5: dek de kuil direct af

Dek af zodra de kuil klaar is. In een praktijkproef met balen van Groeikracht kostte elk uur wachten zo'n 1,5% extra droge stof. Na 2,5 uur was ruim 6% droge stof verloren, na 5 uur bijna 10% (Veeteelt, mei 2021). Een strak afgedekte kuil houdt die voederwaarde vast. "Zo kunnen we de eiwitten van het gras veel beter behouden", zegt Jarne Schuiling uit Vries over zijn kuil onder Silage Safe.

  • Gebruik wandfolie: wanden van een sleufsilo zijn vaak niet waterdicht.
  • Leg onderfolie over de volle breedte van de kuil.
  • Leg de bovenfolie met overlap, zodat er overal minimaal 3 lagen plastic liggen.
  • Sluit de randen strak af en zorg voor gelijkmatige druk over de hele kuil.
  • Controleer na een paar weken en trek alles opnieuw strak, want de kuil zakt nog in.

Het complete stappenplan, ook per gewas en voor het plastic, staat in de gids sleufsilo afdekken.

Stap 6: houd regenwater buiten

Regenwater verhoogt de pH in je kuil en neemt vuil mee, zoals grond en mest. Gebruik wandfolie, dek waterdicht af en zorg voor goede drainage in en rond de sleufsilo.

Stap 7: laat de kuil minimaal 6 weken dicht

Dan is de pH ver genoeg gedaald en is de kuil stabiel. Open je eerder, dan krijgen gisten en schimmels met de nieuwe zuurstof weer een kans. Hoe de verzuring precies werkt: verzuring en pH van de kuil.

Wat is het juiste drogestofgehalte om in te kuilen?

  • Gras: 35-45% droge stof. Dat product laat zich het best aanrijden (Groeikracht).
  • Snijmais: 32-36% droge stof. Boven 36% neemt de kans op broei en schimmel bij het voeren toe (WUR, Handboek Snijmaïs).

Te nat product verzuurt traag. Water is veel minder zuur dan een goede kuil en remt de daling van de pH, waardoor boterzuur een kans krijgt. Te droog product is stengelig en laat zich lastig verdichten, zodat er meer lucht in blijft en de kuil gevoeliger is voor broei. Wil je droger inkuilen, haksel dan fijner.

Hoe ontstaat broei en wat kost het?

Broei ontstaat doordat gisten met zuurstof suikers en melkzuur afbreken. Daarbij komt warmte vrij en stijgt de pH. Het begint waar zuurstof binnenkomt: in de toplaag en langs de randen, bij beschadigingen in de afdekking en na het openen bij het snijvlak. Hoe slechter de kuil verdicht is, hoe verder de zuurstof doordringt.

Door de warmte en de hogere pH groeien schimmels en bacteriën sneller. Voederwaarde wordt afgebroken en er kunnen mycotoxinen ontstaan. Het voer wordt minder smakelijk, koeien vreten minder, de productie daalt en de gezondheidsrisico's voor je vee nemen toe.

In broeiend kuilvoer kan de voederwaarde 2-3% per dag dalen, zo'n 20-30 VEM per dag. Koeien kunnen daarnaast 10-20% minder droge stof opnemen (WUR, Handboek Snijmaïs). Je hebt dan dezelfde hectares en loonwerkkosten, maar minder melk uit eigen ruwvoer en hogere krachtvoerkosten.

Een rekenvoorbeeld uit onze brochure. Een sleufsilo van 50 × 10 × 3 meter bevat met een kleine kop zo'n 1.750 m³ graskuil. Bij 230 kg droge stof per m³ is dat 402.500 kg droge stof. Met een vervangingswaarde van € 0,22 per kg droge stof ligt er € 88.550 aan voederwaarde in die silo. Door broei kan al snel 10% extra voederwaarde verloren gaan (brochure Silage Safe, Eurofins Agro). Dat is € 8.855 per silo. Dit is indicatief: er zijn geen rechten aan te ontlenen. De hele berekening staat in de brochure. Alle tips tegen broei vind je bij broei in de kuil voorkomen.

Hoe voorkom je broei bij het uitkuilen?

  1. Houd de voersnelheid hoog genoeg: minimaal 1,5 meter per week, in de zomer minimaal 2 meter. Gaan de koeien weiden, dan daalt je voersnelheid. Houd daar bij het inkuilen al rekening mee. Over weidegang en droogte staat een apart artikel.
  2. Houd het snijvlak strak en glad, met druk over de hele breedte.
  3. Trek zo weinig mogelijk los. Met frezen of een blokkensnijder blijft de kuil vaster.
  4. Laat geen los voer voor het snijvlak liggen, dat wordt een broeihaard.
  5. Voer geen warm of beschimmeld voer. Haal het weg en voer het af.
  6. Werk schoon, met schone machines en zonder grond in het voer.

Wat doe je als je kuil al broeit?

Als broei eenmaal is begonnen, is er weinig meer tegen te doen. Je kunt wel voorkomen dat het zich verspreidt:

  • Haal het aangetaste voer weg.
  • Verhoog de voersnelheid. Lukt dat niet, overweeg dan om de kuil opnieuw over de hele silo te verdelen en opnieuw af te dekken. Een lagere kuil geeft een hogere voersnelheid.
  • Zorg voor meer druk op het snijvlak.

Trek geen los stuk plastic over het snijvlak. Daaronder blijft te veel zuurstof zitten, dus het houdt broei niet tegen. In de zon werkt zwart plastic bovendien als een kachel, waardoor het voer nog sneller opwarmt.

Begrippen

  • Kuilvoer: ruwvoer dat zuurstofarm is opgeslagen, zodat fermentatie het voer bewaart.
  • Droge stof (DS): het deel van het voer dat geen water is. Je rekent en vergelijkt het best in kg droge stof.
  • Fermentatie: omzettingen door micro-organismen, onder andere van suikers naar zuren, waardoor de pH daalt en de kuil stabiel wordt.
  • pH: maat voor de zuurgraad. Een te hoge pH betekent meer kans op een instabiele kuil en broei.
  • Broei: opwarming doordat gisten met zuurstof suikers en melkzuur afbreken. De pH stijgt en er is meer kans op schimmel en mycotoxinen.
  • Mycotoxinen: gifstoffen die schimmels in kuilvoer maken. Ze kunnen de voeropname, de gezondheid en de melkproductie verlagen.

Kuil je biomassa in voor een biogasinstallatie, kijk dan bij biomassa voor biogas afdekken.

Uit de praktijk
“Als het er onder vandaan komt, dan is het gewoon betere kuil.”
Sybren Nauta, Itens · bekijk de video
Mark Braad

Twijfel over je kuil?
Mark kijkt graag met je mee. 0514 745050

Neem contact op

Veelgestelde vragen

Wat is de ideale pH van kuilvoer?

Dat hangt af van de droge stof. Een natte graskuil (onder 25% droge stof) is goed bij een pH van 3,8 tot 4,2. Hoe droger de kuil, hoe hoger de pH mag zijn: bij 35% droge stof tot ongeveer 4,6, bij 45% tot ongeveer 5,0 en bij 50% tot ongeveer 5,2 (WUR, Handboek Melkveehouderij). Een maiskuil zit meestal op 4,0 tot 4,2 (WUR, Handboek Snijmaïs).

Hoe lang moet een kuil dicht blijven voor je gaat voeren?

Minimaal 6 weken. Dan is de pH ver genoeg gedaald en blijft het voer stabiel na het openen.

Kun je voer dat broeit nog voeren?

Warm of beschimmeld voer haal je weg. Twijfel je over de rest, overleg dan met je voeradviseur of laat een kuilanalyse doen.