
Ruwvoerkwaliteit verbeteren doe je in zes stappen: bemest voor een goede bodem, zorg voor een dichte grasmat, maai niet te kort, kuil in lagen in, rijd zorgvuldig aan en dek strak af, vooral bij de randen. Dat loont: het rantsoen van een melkkoe bestaat voor ongeveer driekwart uit ruwvoer (Koeien & Kansen, WUR, 2023).
Hoort bij de gidsKuilvoer maken en conserveren: de complete gids
van het rantsoen van een melkkoe bestaat uit ruwvoer
Koeien & Kansen (WUR), 2023daar zitten de groeipunten van gras: maai daarboven
Silage SafeWat je in de kuil stopt, vreten je koeien het hele jaar. Het weer heb je niet in de hand, maar van de bodem tot de afdekking heb je veel zelf in de hand. Met deze 6 stappen haal je meer kwaliteit uit je gras en mais.
Het rantsoen van een melkkoe bestaat voor ongeveer driekwart uit ruwvoer. Op de bedrijven van Koeien & Kansen, een netwerk van WUR, was dat in 2023 graskuil, vers gras en mais samen; krachtvoer en melkproducten waren 23%. Elke stap die de kwaliteit verbetert, zie je dus terug aan het voerhek en in je melktank. Een overzicht van het hele proces vind je in de gids kuilvoer maken en conserveren.
Kwaliteit begint bij de grond. Met genoeg organische stof in de bodem groeit het gras beter. Bemesten voedt het land en geeft een hoge grasopbrengst van goede kwaliteit. Heeft je land last van droogte, kijk dan wat je kunt doen bij droge graslanden.
Een goede grasmat is onkruidvrij, heeft goede grassoorten en levert suikerrijk gras. Veel suiker betekent meer energie en een betere vertering voor je koeien. In de kuil kunnen de goede bacteriën dan beter groeien, en dat helpt broei en schimmel te voorkomen. Waarom suiker zoveel uitmaakt, staat in suikergehalte van gras.
Zo werk je aan je grasmat:
Maai je gras te kort, dan heb je misschien een mooie opbrengst, maar de volgende snede lijdt eronder. Je maait dan de groeipunten weg en het gras groeit langzamer terug. De groeipunten zitten op zo'n 5 cm hoogte, dus maai daarboven. Wij adviseren een stoppel van 6 à 7 cm (WUR noemt 5 tot 6 cm). Hoger maaien helpt ook om grond uit het voer te houden.
Een stabiel rantsoen doet je koeien goed. Dat bereik je onder andere door in lagen in te kuilen: een lasagnekuil. Je legt de tweede snede op de eerste, de derde daar weer op, en zo verder. De eerste snede is meestal het smakelijkst. Bij het uitkuilen snijd je door alle lagen heen, zodat je koeien eigenlijk het hele jaar van de eerste snede vreten. Zo voer je een constant rantsoen.
Een sleufsilo is een goede manier om broei te beperken: het voer zit ingesloten tussen de wanden. Maar dan moet het aanrijden wel goed gebeuren. Dat krijgt bij veel veehouders en loonwerkers te weinig aandacht.
Meer tips vind je bij kuil aanrijden en verdichten. Voor mais vind je specifieke tips in maiskwaliteit verbeteren.
Het afdekken is de laatste stap om je kwaliteit vast te houden. De randen en de bovenste laag zijn de zwakke plekken van een sleufsilo. Daar is de kans op broei en schimmel het grootst. Rijd de kuil egaal aan, werk de bovenkant glad en licht rond af tegen staand water (WUR) en zorg dat de afdekking ook aan de zijkanten strak ligt. Met Silage Safe maak je de kuil bol, zodat de doeken de afdekking over de hele kuil strak trekken en het water via de drainage wegloopt. Hoe je dat stap voor stap doet, staat bij sleufsilo afdekken. Hoe Silage Safe de doeken naar elkaar toe spant, zie je bij zo werkt het. "Als het er onder vandaan komt, dan is het gewoon betere kuil", zegt Sybren Nauta uit Itens over zijn kuil onder Silage Safe.
Met een ruwvoeranalyse of kuilanalyse zie je zwart op wit hoe je kuil geworden is. Je leest er onder andere de droge stof, de voederwaarde en de pH in af. Twee kengetallen van Eurofins Agro vertellen veel over je inkuilwerk:
Zo leer je van elke snede wat je de volgende keer anders doet.
Uit de praktijk“Als het er onder vandaan komt, dan is het gewoon betere kuil.”Sybren Nauta, Itens · bekijk de video
Niet lager dan de groeipunten, die op zo'n 5 cm zitten. Wij adviseren een stoppel van 6 à 7 cm. Maai je korter, dan groeit het gras langzamer terug. Hoger maaien houdt ook grond en vuil uit je kuil.
Houd de lagen dun. Een dikke laag is stug en laat zich slecht verdichten, waardoor er lucht in de kuil blijft.
Een kuil waarin je meerdere sneden op elkaar inkuilt: de tweede snede op de eerste, de derde daarop. Bij het uitkuilen voer je zo steeds een mix van alle sneden en blijft het rantsoen constant.
Bijgewerkt op 5 november 2026.
Inkuilen & verdichtenProbleem & oplossingLucht tussen de lagen van een lasagnekuil kan ontstaan doordat de oude laag te lang openligt en uitdroogt, of doordat de nieuwe…
Gras4 min lezen
Inkuilen & verdichtenVraag & antwoordBij de conservering van een kuil verbruiken het gewas en micro-organismen na het afdekken eerst de laatste zuurstof. Daarna zetten melkzuurbacteriën suikers…
Gras · Mais5 min lezen
Inkuilen & verdichtenGidsKuilvoer maak je door gras of mais zuurstofvrij op te slaan, zodat melkzuurbacteriën de kuil verzuren. Werk schoon, kuil in bij de…
Gras · Mais8 min lezen