
Bij de conservering van een kuil verbruiken het gewas en micro-organismen na het afdekken eerst de laatste zuurstof. Daarna zetten melkzuurbacteriën suikers om in melkzuur en daalt de pH. Na minimaal 6 weken is de kuil stabiel. Elk uur dat de kuil na het aanrijden open blijft, kost zo'n 1,5% droge stof (Groeikracht, Veeteelt 2021).
Hoort bij de gidsKuilvoer maken en conserveren: de complete gids
na het inkuilen bepalen hoe snel de zuurstof weg is en de verzuring start
Silage Safedroge stof gaat verloren per uur dat de kuil na het aanrijden langer open ligt (praktijkproef met balen)
Groeikracht, Veeteelt mei 2021minimale tijd voordat de kuil stabiel is en open mag
Silage SafeDe kuil is dicht, maar het werk in de kuil begint dan pas. Kuilvoer maken is bewaren zonder lucht. Bacteriën doen het werk, als jij de omstandigheden goed regelt. Wat in de eerste uren en weken misgaat, merk je maanden later aan het voerhek.
Kuilvoer is ruwvoer dat zuurstofarm is opgeslagen, zodat fermentatie het voer bewaart. Het proces loopt in vier fases:
Hoe sneller de kuil zuurstofvrij is, hoe meer voederwaarde je behoudt. De eerste 24 tot 48 uur na het inkuilen zijn daarom het belangrijkst. De hele keten van maaien tot voeren staat in de gids kuilvoer maken en conserveren.
Zuurstof is de aan-knop voor broei. Zodra er zuurstof bij het voer komt, worden gisten actief. Die breken suikers en melkzuur af en maken daar warmte van. Doordat melkzuur verdwijnt, stijgt de pH. Dan krijgen ook schimmels een kans, die mycotoxinen kunnen vormen.
Hoe langer de kuil open ligt, hoe langer de zuurstoffase duurt en hoe later de verzuring start. In een praktijkproef met balen van Groeikracht kostte elk uur wachten met afsluiten zo'n 1,5% extra droge stof. Na 2,5 uur was ruim 6% droge stof verloren (Veeteelt, mei 2021). Dek dus af zodra de kuil klaar is. Hoe dat per gewas gaat, staat bij graskuil afdekken.
Zuurstof komt op drie momenten binnen:
Ook regenwater verstoort de conservering: regenwater is veel minder zuur dan een goede kuil en remt de verzuring. Zo voorkom je regenwater in de kuil. Alle tips tegen broei, bij het inkuilen en bij het uitkuilen, staan bij broei in de kuil voorkomen. Een afdeksysteem helpt bij een deel van deze punten, maar geen enkel systeem is een wondermiddel. Elke stap moet kloppen.
Gras rond 40% droge stof is voor de meeste bedrijven een goed midden. Een hoger percentage kan alleen als je het product fijner hakselt, zodat het genoeg te verdichten is. Houd er ook rekening mee dat een langere veldperiode voederwaarde kost.
Is gras te nat (onder 30-35% droge stof), dan daalt de pH te traag. Water heeft een pH van 7 en remt de verzuring. Daardoor kan boterzuur ontstaan.
Richting of boven 50% droge stof is het product vaak stengelig. Het laat zich lastig genoeg verdichten, er blijft meer zuurstof in en de verzuring gaat trager. De kuil wordt gevoeliger voor broei.
Laat de kuil minimaal 6 weken dicht voordat je gaat voeren. Open je eerder, dan is de pH nog niet ver genoeg gedaald en is het voer niet stabiel. Met de zuurstof die er dan bij komt, kunnen gisten en schimmels snel groeien.
De pH is één signaal naast de andere getallen in je kuilanalyse. Hij hangt samen met de droge stof en het soort kuil. Een natte graskuil (onder 25% droge stof) is goed bij een pH van 3,8 tot 4,2, en hoe droger de graskuil, hoe hoger de pH mag zijn (WUR, Handboek Melkveehouderij). Een maiskuil zit meestal op 4,0 tot 4,2 (WUR, Handboek Snijmaïs). De grenswaarden per droge stof staan bij verzuring en pH van de kuil.
Een te hoge pH kan zowel bij een te droge als bij een te natte kuil voorkomen. Kijk dan ook naar broeigevoeligheid en zuren in je kuilanalyse. Bij een maiskuil kan een hogere pH betekenen dat er te lang zuurstof aanwezig was of dat er minder melkzuur is gevormd.
Een rekenvoorbeeld uit de brochure. Een sleufsilo van 50 × 10 × 3 meter bevat met een kleine kop zo'n 1.750 m³ graskuil. Bij 230 kg droge stof per m³ is dat 402.500 kg droge stof. Met een vervangingswaarde van € 0,22 per kg droge stof heeft die kuil € 88.550 aan voederwaarde. Door broei kan al snel 10% extra voederwaarde verloren gaan (brochure Silage Safe, Eurofins Agro). Dat is € 8.855. Dit is indicatief: er zijn geen rechten aan te ontlenen. Het hele voorbeeld staat in de brochure.
Uit de praktijk“Met Silage Safe hebben we nog maar weinig tot geen verliezen. Zo kunnen we de eiwitten in het gras veel beter behouden.”Jarne Schuiling, Vries · lees het verhaal
Ze zetten suikers om in melkzuur en andere zuren. Daardoor daalt de pH en worden ongewenste bacteriën, gisten en schimmels geremd. Ze werken alleen zonder zuurstof.
Doordat er zuurstof bij het voer komt. Gisten worden dan actief en breken suikers en melkzuur af. Daarbij komt warmte vrij. Dat heet broei.
Kuilen of inkuilen is het luchtdicht opslaan van vers gras, mais of een ander gewas, zodat het door verzuring houdbaar blijft. Zo heb je het hele jaar ruwvoer voor je koeien.
Bijgewerkt op 5 november 2026.
Inkuilen & verdichtenProbleem & oplossingLucht tussen de lagen van een lasagnekuil kan ontstaan doordat de oude laag te lang openligt en uitdroogt, of doordat de nieuwe…
Gras4 min lezen
Inkuilen & verdichtenTipsRuwvoerkwaliteit verbeteren doe je in zes stappen: bemest voor een goede bodem, zorg voor een dichte grasmat, maai niet te kort, kuil…
Gras · Mais4 min lezen
Inkuilen & verdichtenTipsHet suikergehalte van gras bepaalt hoe goed je graskuil verzuurt: bacteriën zetten suiker om in melkzuur en azijnzuur. In de loop van…
Gras4 min lezen