Voerverlies in de kuil: wat kost broei je per jaar?

Je hebt goed bemest, het weer werkte mee en het inkuilen ging zonder problemen. Dan is de klus geklaard, zou je denken. Maar je oogst is pas veilig als hij aan het voerhek ligt. Van elke ton droge stof gras of mais gaat onderweg een deel verloren. Hier lees je waar dat verlies zit, wat het kost en hoe je het voor je eigen kuil uitrekent.

Waar gaat voer verloren?

Voer gaat op drie momenten verloren:

1. Bij het inkuilen, bijvoorbeeld als de kuil te lang openligt of slecht is aangereden.
2. Tijdens het bewaren. Hier zit het grootste verlies: in de kuil zelf, tijdens de conservering. Komt er lucht of water bij, dan worden gisten en schimmels actief en ontstaan broei en bederf.
3. Bij het uitkuilen, als het aansnijvlak te lang openligt of je te langzaam doorvoert.

Het lastige: dit verlies zie je nauwelijks. De kuil krimpt niet zichtbaar en de voederwaarde lees je niet af aan de buitenkant. Daarom helpt het om er een bedrag aan te hangen.

Hoeveel voederwaarde kost broei?

Door broei gaat al snel 10% extra voederwaarde verloren (Eurofins Agro). Volgens WUR kan het VEM-verlies bij broei oplopen tot 17%. Broei begint meestal aan de randen, bovenin en bij het aansnijvlak: daar komt lucht het makkelijkst bij het voer. Hoe je dat voorkomt, lees je in broei in de kuil voorkomen.

Wat kost voerverlies in een gemiddelde sleufsilo? Een rekenvoorbeeld

We rekenen met een sleufsilo van 50 meter lang, 10 meter breed en 3 meter hoog.

1. Inhoud: in de brochure rekenen we met 1.750 m³ (de kuil is bol, dus meer dan 50 x 10 x 3).
2. Droge stof: 1.750 m³ x 230 kg droge stof per m³ = 402.500 kg droge stof.
3. Voederwaarde: samen is dat ongeveer € 88.550 waard. Dat is zo'n € 0,22 per kg droge stof.
4. Verlies: gaat daar 10% van verloren, dan kost dat € 8.855 per jaar.

Indicatief, er zijn geen rechten aan te ontlenen. De waarde van jouw voer en de dichtheid van jouw kuil kunnen anders zijn.

Hoe reken je het voerverlies van je eigen kuil uit?

Je hebt vier getallen nodig. Pak je rekenmachine erbij en vul je eigen waarden in.

1. Meet je kuil op. Lengte x breedte x gemiddelde hoogte geeft de inhoud in m³.
2. Reken de droge stof uit. Inhoud x kg droge stof per m³. Die dichtheid verschilt per kuil: gras of mais, hoe droog het voer is en hoe goed je hebt aangereden. Je voeradviseur of een kuilanalyse helpt je aan een goed getal. In het voorbeeld rekenen we met 230 kg per m³.
3. Bepaal de waarde. Kg droge stof x de prijs per kg droge stof. Neem je eigen kostprijs of wat je zou betalen als je het voer moet aankopen. In het voorbeeld is dat € 0,22.
4. Reken het verlies uit. Waarde x het verliespercentage. Reken bijvoorbeeld met 10% (Eurofins Agro) en kijk ook eens wat 5% of 15% betekent.

Kuil je meerdere keren per jaar in dezelfde silo in, bijvoorbeeld bij een lasagnekuil, reken dan per kuil en tel de bedragen op.

Hoe beperk je het verlies?

Het grootste verlies zit in de kuil zelf, dus daar valt ook het meeste te winnen:

1. Rij goed aan. Hoe minder lucht er in de kuil zit, hoe minder broei. Lees de 6 tips voor de beste verdichting.
2. Dek direct en luchtdicht af, met druk op de randen. Hoe je dat doet, lees je in sleufsilo afdekken.
3. Houd regenwater buiten de kuil. Water verhoogt de pH en geeft bacteriën en schimmels een kans. Lees regenwater in de kuil voorkomen.
4. Voer snel genoeg door. Minimaal 1,5 meter per week in de winter en minimaal 2 meter in de zomer. Met de rekenhulp voersnelheid reken je uit welke voersnelheid je met jouw silo en dagelijkse hoeveelheid voer haalt. Meer uitleg vind je in de juiste voersnelheid.

Wat kost een goede afdekking per jaar?

Zet het verlies af tegen wat een afdekking kost. Een Silage Safe-systeem voor een silo als in het voorbeeld kost € 8.000 tot € 9.800. Bij 10 jaar gebruik is dat ± € 980 per jaar. Indicatief, er zijn geen rechten aan te ontlenen. Wil je weten wat het voor jouw silo kost, vraag dan een offerte aan.