Scherp-in bij koeien voorkomen: 5 tips

Scherp-in kost elk jaar veel koeien hun gezondheid of zelfs hun leven. Volgens de WUR gaat het in Nederland om zo'n 4.000 dode en 12.000 gewonde koeien per jaar. De oorzaak is bijna altijd een stukje metaal dat via het voer in de koe komt. Met een paar vaste gewoontes houd je dat metaal uit je voer.

Wat is scherp-in bij een koe?

Scherp-in ontstaat wanneer een scherp metalen voorwerp in de netmaag van de koe komt. Door de manier waarop die maag samentrekt, kan het voorwerp een gat prikken in de maagwand.

In lichte gevallen eet de koe tijdelijk minder en daalt de melkproductie. In ernstige gevallen is de afloop meestal fataal. Dan is naast de maagwand ook het hartzakje, de lever, de longen of het middenrif beschadigd.

Hoe komt metaal in het voer?

Het metaal komt vooral via het voer binnen: zwerfafval in het gras, onderdelen die losraken van machines, rommel op het erf en ijzerdraad uit oude autobanden op de kuil.

Kunnen autobanden op de kuil scherp-in veroorzaken?

Ja. In autobanden zit ijzerdraad gevlochten. Als een band langzaam afbreekt, komt dat draad vrij en kan het in je kuilvoer terechtkomen. Bij secties in Vlaanderen bleek 71,4% van de gevallen van scherp-in terug te voeren op metaal uit versleten autobanden (DGZ Vlaanderen).

Dek je je kuil af zonder banden, dan verlaag je het risico op ijzerdraad uit de autobanden in het voer. Met Silage Safe houden doeken met spanriemen het plastic op zijn plek. Hoe dat werkt, zie je op zo werkt het. Douwe Statema uit Easterein: *"Je hebt een stuk arbeidsverlichting doordat je niet meer met autobanden hoeft te sleuren."* Zijn praktijkverhaal staat bij de referenties.

5 tips om scherp-in te voorkomen

1. Haal zwerfafval van je land voordat je maait. Let vooral op stukken naast een weg of fietspad. Doe het voor het maaien, want de maaimachine kan voorwerpen vermalen tot vele vlijmscherpe metalen deeltjes. Sommige voermengwagens hebben een magneet die metaal oppikt, maar niet alle metalen zijn magnetisch. Aluminium blikjes pakt een magneet bijvoorbeeld niet op.
2. Controleer de magneet op je voermengwagen en maak hem schoon. Zit de magneet vol, dan trekt hij nieuwe voorwerpen minder goed aan.
3. Onderhoud en controleer je machines. Vervang onderdelen op tijd, voordat ze los kunnen komen. Denk aan de messen van je kuilfrees of maaier en de tanden van je schudder of hark. Ook borstelharen zijn soms van metaal.
4. Houd je erf schoon. Laat geen schroeven of spijkers rondslingeren en vervang oud prikkeldraad.
5. Stop met (auto)banden op je kuil. Zo komt er geen ijzerdraad uit oude banden in je kuilvoer. Hoe het anders kan, zie je bij kuil afdekken zonder banden.

Waar let je op bij het uitkuilen?

Bij het uitkuilen komt al het voer nog een keer langs. Kijk bij het openen van een strook of er resten van banden, draad of ander afval op of in de kuil liggen, en haal dat weg voordat het in de mengwagen gaat. Hoeveel meter je per week uitkuilt, lees je in de juiste voersnelheid.

Een goed afgedekte kuil houdt ook ander ongemak buiten, zoals ongedierte bij je sleufsilo. Meer over goed afdekken lees je in sleufsilo afdekken: de complete gids.

Wil je samen kijken hoe je het risico op scherp-in op jouw bedrijf verder verkleint? Plan een adviesgesprek.