Water in kuilvoer voorkomen: regenwater uit je kuil houden

Regenwater is schoon, dus wat kan het voor kwaad in je kuil? Meer dan je denkt. Water dat de kuil in loopt, verlaagt de voederwaarde en de voeropname en kan je voer besmetten. In deze gids lees je waarom water een probleem is, waar het binnenkomt en hoe je het buiten je kuil houdt.

Waarom is regenwater in je kuil een probleem?

Water remt de verzuring

Na het inkuilen laten melkzuurbacteriën de pH van je ruwvoer zakken naar 3,8 tot 5. De kuil verzuurt, zodat andere bacteriën, schimmels en gisten zich slecht kunnen ontwikkelen. Water heeft een pH van 7. Loopt er regenwater in je kuil, dan gaat de pH op die plek omhoog. Daarmee krijgen boterzuurbacteriën, andere schadelijke bacteriën, schimmels en gisten weer een kans. Het gevolg: de voederwaarde daalt. Een kuil met een hogere pH is ook minder smakelijk, dus je koeien vreten minder. Hoe de verzuring precies werkt, lees je in wat gebeurt er tijdens de conservering.

Water neemt vuil mee

Het water dat uit de lucht valt, mag dan schoon zijn, onderweg naar je voer neemt het van alles mee: grond, resten oude kuil en uitwerpselen van dieren. Daarmee komen boterzuurbacteriën, andere schadelijke bacteriën en ziektekiemen in je ruwvoer. Dat geeft een lagere voederwaarde, minder smakelijk voer en meer kans op ziekte bij je dieren. Meer over de gevolgen lees je in boterzuur in kuilvoer en schimmel in kuilvoer.

Natte plekken geven broei

Waar water binnenkomt, krijgen gisten en schimmels de kans. Dat zie je vaak terug als broei, juist langs de wanden. Door broei gaat al snel 10% extra voederwaarde verloren (Eurofins Agro). Hoe je broei voorkomt, lees je in broei in de kuil voorkomen.

Wat levert een droge kuil je op?

• De conservering blijft op gang. Het voer verzuurt goed en blijft langer bruikbaar. Dat telt vooral als je kuil lang moet liggen.
• Minder besmetting. Bacteriën en schimmels die bederf en ziekte veroorzaken, blijven buiten je voer.
• Betere kwaliteit aan het voerhek. Slecht bewaard kuilvoer kost prestaties van je dieren en dus geld.

Waar komt water je kuil in?

Water vindt altijd de laagste weg. In een sleufsilo zijn dit de bekende plekken:

1. Langs de wanden. Regenwater loopt van de afdekking langs de wand naar beneden en zo het voer in. Ook tussen de elementen van een silo die niet waterdicht is, kan water naar binnen komen.
2. Plassen op de kuil. Ligt de kuil niet mooi rond, dan blijft er water op staan. Bij banden op de kuil verzamelt water zich ook in en rond de banden.
3. Gaten in het plastic. Bijvoorbeeld door ongedierte of door oud plastic dat je opnieuw gebruikt.
4. Condens op de onderfolie. Condens die aan de rand van de folie het voer in loopt, verhoogt daar de pH en de kans op bacteriën en broei.
5. Vanuit de silo zelf. Als het water niet weg kan, loopt het vanaf de vloer of de zijkanten terug het voer in.

Hoe voorkom je water in je kuilvoer?

1. Sla je ruwvoer op in een lucht- en waterdichte sleufsilo. Dan kan er geen water tussen de elementen door naar binnen lopen. Gebruik eventueel wandfolie, zodat er geen water via de wanden in het voer komt.
2. Rij de kuil mooi rond aan. Dan blijft er geen regenwater op de kuil staan en loopt het naar de zijkanten. Lees de tips voor de beste verdichting.
3. Leg de onderfolie over de volle breedte van de silo. Zo komt de condens zoveel mogelijk naast het voer terecht en niet erin.
4. Dek lucht- en waterdicht af. Een goede afdekking houdt regenwater en andere vervuiling buiten. Let extra op de randen: die zijn minder goed aangereden en het slechtst beschermd. Hoe je dat aanpakt, lees je in sleufsilo afdekken.
5. Zorg voor een goede afvoer in en rond de silo. Het regenwater moet weg kunnen, zodat het niet via de zijkanten of vanuit de silo zelf het voer in loopt.
6. Controleer na het inkuilen regelmatig. Kijk of er plassen staan, of het plastic heel is en of de afvoer vrij is.

Hoe regel je de afvoer van je sleufsilo?

Een goede afwatering is de basis om water uit je kuil te houden. Daar horen twee dingen bij:

• Het terrein rond de kuil. Zorg dat het water van de silo weg loopt en niet naar de silo toe. Een goed gedraineerd terrein houdt de kuil en de aanrijroute droog en schoon.
• Een drainagesysteem bij de kuil. Leg het zo aan dat het water dat van de afdekking komt, buiten het voer wordt afgevoerd.

Een drainagesysteem werkt alleen als het goed is ontworpen en aangelegd. Onderhoud het ook: haal verstoppingen weg, zodat het water kan blijven stromen.

Houd regenwater en perssap het liefst gescheiden. Schoon regenwater kun je dan apart afvoeren van het perssap uit je kuil. Welke regels er gelden voor de afvoer van perssap en water van je kuilplaat, vraag je na bij je gemeente of waterschap.

Wat merken boeren van een goede afwatering?

Het verschil zie je vooral onderin de kuil en langs de wanden, waar anders het natste voer zit.

*"Door het waterafvoersysteem is de maïs minder zuur van onderen en veel smakelijker."* (Sierens, Zomergem, BE)

*"De afwatering doet z'n werk!"* (Henri Molenaar, De Bladelse Hoef)

Hoe de drainage in het systeem zit, zie je op zo werkt het. Wil je weten wat bederf je kuil kost en hoe je het voorkomt, lees dan ook bederf van kuilvoer voorkomen.