Schimmel in de kuil: 4 oorzaken en zo voorkom je het

Een witte of blauwgroene laag bovenin of langs de wand: dat voer kun je weggooien. Schimmel in de kuil kost voederwaarde en smakelijkheid, en kan giftig zijn voor je vee. Is de schimmel er eenmaal, dan krijg je hem lastig weg. Pak daarom de 4 belangrijke oorzaken aan voordat het zover is.

Waarom is schimmel in kuilvoer een probleem?

Schimmel verlaagt de voederwaarde en koeien vreten het voer minder graag. Sommige schimmels maken gifstoffen. Dat heeft direct invloed op de gezondheid en de productie van je vee. Schimmels hebben zuurstof nodig en groeien het snelst waar de pH hoog is. Overal waar lucht of water in de kuil komt, krijgen ze dus een kans.

Hoe komt schimmel in de kuil? 4 oorzaken

Oorzaak 1: slecht verdichten

Is het ruwvoer niet goed verdicht, dan blijft er zuurstof achter in de kuil. Die zuurstof helpt schimmels groeien en maakt de kans op bederf groter. Bij het uitkuilen dringt de lucht bovendien verder het snijvlak in.

Zo voorkom je het:

1. Kuil in dunne lagen. Dunne lagen rijd je makkelijker vast.
2. Rijd aan zonder dubbele banden en voorkom spoorvorming. Dubbele banden verlagen de druk per cm².
3. Houd de aanvoer en het gewicht op de kuil in balans. Zet minimaal de helft van het gewicht van het verse product dat per uur binnenkomt op de kuil. Komt er 30 ton per uur binnen, dan rijdt er minimaal 15 ton op de kuil.

Meer hierover lees je in de 6 tips voor de beste verdichting.

Oorzaak 2: een afdekking die lucht of water doorlaat

Bij een slechte afdekking blijft er nieuwe zuurstof bij het voer komen. Regenwater dat naar binnen loopt verhoogt de pH. Zo krijgen schimmels precies wat ze nodig hebben.

Zo voorkom je het:

1. Bespaar niet op plastic. Kies een goede onder- en bovenfolie die weinig zuurstof doorlaat en niet snel stuk gaat. Een onderfolie met een zuurstofbarrière laat veel minder lucht door.
2. Zorg voor genoeg druk achter het snijvlak. Daar kan de wind onder het plastic komen. Dan krijgen schimmels verder in de kuil al de kans. Hoe je het plastic op zijn plek houdt bij harde wind, lees je bij kuil afdekken bij storm.
3. Repareer gaatjes en scheuren meteen. Controleer de afdekking regelmatig, bijvoorbeeld op gaten door ongedierte bij je sleufsilo, en plak ze direct dicht.

Hoe je water buiten de kuil houdt, lees je bij water in kuilvoer voorkomen.

Oorzaak 3: een te lage voersnelheid

Bij een te lage voersnelheid staat de kuil te lang open. Het voer warmt op en wordt minder smakelijk. Warmte, zuurstof en water samen zijn de ideale omstandigheden voor bacteriën en schimmels. Schimmel en broei in de kuil gaan dan ook vaak samen.

Zo voorkom je het:

1. Stem de kuilhoogte af op wat je voert. Maak liever een paar kleinere kuilen dan één heel grote, dan voer je sneller door. Wij adviseren minimaal 1,5 meter per week in de winter en 2 meter in de zomer.
2. Zorg voor een glad en egaal snijvlak. Daar dringen minder water en zuurstof in.

Hoe je je voersnelheid uitrekent, lees je in de juiste voersnelheid.

Oorzaak 4: vuil werken

Vieze machines, een vuile sleufsilo of los ruwvoer voor het snijvlak zijn broeinesten van bacteriën en schimmels. Die besmetten de kuil via direct contact, de lucht of het water.

Zo voorkom je het:

1. Gebruik geen oud kuilplastic. Daar zitten bacteriën en schimmels op.
2. Werk schoon bij het inkuilen. Zorg voor een schone sleufsilo en aanrijroute. Laat trekkers hun banden schoonrijden voordat ze het verse voer de silo in brengen. Zo kuil je geen extra bacteriën en schimmels in.
3. Laat geen los voer of vuil voor het snijvlak liggen. Daar groeien snel bacteriën en schimmels, die het snijvlak besmetten.
4. Houd ongedierte weg. Ongedierte vreet gaten in de afdekking en verspreidt met zijn uitwerpselen bacteriën, schimmels en andere ziektekiemen.

Ook grond op de kuil brengt vuil in het voer. Andre Schulte uit Denekamp stopte ermee: *"Doordat we geen grond meer gebruiken is het risico op boterzuur en listeriabacteriën veel lager."*

Waarom zit de schimmel vooral bovenin en aan de randen?

Daar is het voer het lastigst goed vast te rijden, dus daar zit de meeste lucht. Banden en grond blijven bij de randen slecht liggen. En regenwater dat via de zijkanten het voer in loopt, verhoogt daar de pH. Gisten en schimmels overleven dan, en zodra er weer zuurstof bij komt, slaan ze toe. Juist bij de randen moet de afdekking dus strak aansluiten en druk geven.

Wiljan Ten Hove uit Kamperveen zag het jarenlang op zijn eigen bedrijf: langs de wanden ontstond regelmatig broei en schimmel. Sinds hij zijn vijf silo's met Silage Safe afdekt, trekt het systeem de kuil luchtdicht en heeft hij daar nagenoeg geen last meer van. Zijn verhaal staat bij melkveebedrijf Ten Hove. Hoe de doeken druk op de randen houden en het regenwater afvoeren, zie je op zo werkt het.

Controlelijst: van afdekken tot uitkuilen

Schimmel komt meestal door een optelsom van kleine dingen. Loop deze punten regelmatig na:

• Plastic: zitten er gaten of scheuren in? Plak ze direct dicht.
• Bovenop de kuil: blijft er water staan? Dan is de kuil niet mooi rond.
• Randen: sluit de afdekking strak aan tegen de wand?
• Snijvlak: is het strak en koel, en ligt er genoeg druk achter het snijvlak?
• Voor het snijvlak: ligt er los voer of vuil? Haal het weg.
• Voersnelheid: haal je minimaal 1,5 meter per week in de winter en 2 meter in de zomer?