Wat gebeurt er tijdens de conservering?

Direct antwoord: je voorkomt broei door zuurstof buiten de kuil te houden (verdichten + luchtdicht afsluiten) én door na openen zuurstofinslag aan het snijvlak te beperken (strak snijvlak, voldoende voersnelheid). 

Stappenplan: broei voorkomen bij inkuilen (sleufsilo of rijkuil)

1. Plan op voersnelheid: maak de kuil niet “te breed/te hoog” voor je afname (zeker in warm weer). Stuur aan op minimaal 2 meter per week voersnelheid. Houd er rekening mee dat je voersnelheid daalt, wanneer je de koeien gaat beweiden. 
2. Werk met passend DS-gehalte (zie DS-tabel verderop). Te nat of te droog maakt het lastiger stabiel te conserveren. 
3. Zorg voor een goede aanvoersnelheid: houd aan als vuistregel dat je de helft van de aanvoersnelheid per uur aan gewicht op de kuil hebt voor het aanrijden. Dus als je 40 ton aanvoer product per uur hebt, dan 20 ton op de kuil. 
4. Verdicht consequent: zwakke plekken zoals de randen worden later broeiplekken. 
5. Vermijd het rijden in sporen: Vaak ontstaan naast de randen sporen, doordat net naast de rand extra is aangereden. Maar daardoor is het oppervlakte niet egaal en ontstaan er luchtzakken.
6. Dek direct af zodra de kuil klaar is (niet “morgen”). Per uur dat de graskuil langer open ligt stijgen de drogestofverliezen met ongeveer 1,5%. 
7. Sluit luchtdicht (onderfolie volledig over de kuil, naden/overlap en randen zorgvuldig, werk met wandplastic). 
8. Werk hygiënisch, dat voorkomt besmetting wat broei en bederf een kickstart kan geven.
9. Controleer en herstel schade aan afdekking.
10. Voorkom inslag van regenwater. Regenwater verhoogt de pH-waarde. Gebruik wandfolie en zorg voor goede drainage in en rondom de sleufsilo.

Stappenplan: broei voorkomen bij uitkuilen en voeren

1. Houd het snijvlak strak en glad: zo kan zuurstof minder diep binnendringen. 
2. Trek zo weinig mogelijk los: frezen/blokkensnijden helpt compactie behouden. 
3. Houd voldoende druk op het snijvlak: zorg ervoor dat druk over de gehele breedte van het snijvlak zit. Laat er geen gaten tussen.
4. Voersnelheid als basisregel: minimaal 1,5 m/week, liever >2 m/week
5. Voer “warm” of beschimmeld” materiaal niet: verwijder het en voer af. 
6. Laat geen los kuilvoer voor het snijvlak liggen: dit worden broeihaarden.
7. Werk hygiënisch: door schoon te werken, voorkom je dat je broei en bederf versnelt door middel van besmetting.
8. Let op bij hitte: warme omstandigheden versnellen ontwikkeling van gisten/schimmels. 
9. Voorkom inslag van regenwater.

Hoe helpt een afdeksysteem om broei te voorkomen?

Het Silage Safe afdeksysteem helpt je een deel van de risicofactoren aan te pakken: Je kan eenvoudig luchtdicht afdekken, het zorgt voor spanning op de zwakke plekken (randen), je werkt hygiënischer (geen banden of grond meer) en je voorkomt inslag van regenwater. Daarnaast kun je met het afdeksysteem lichter werken en sneller uitkuilen.

Belangrijk: geen enkel systeem is een wondermiddel; elke stap van het proces moet kloppen. 

Wat is het ideale droge stof gehalte bij inkuilen?

Direct antwoord: Voor graskuilen streef je naar 35-45% DS en voor snijmais mik je op 34-38% DS. Dit hangt wel samen met het gewas en de mate waarin je het kunt verdichten.

Richtwaarden DS 

Extra context: een DS tussen 30–50% wordt vaak gezien als “het meest conserveerbaar”; rond 40% wordt regelmatig genoemd als ideaal compromis. Een hoger percentage gaat alleen samen met fijner gehakseld product, zodat het product voldoende kan worden verdicht. 
Bij extreem laag of hoog DS wordt een stabiel conserveringsproces moeilijker. Houd er daarnaast rekening mee dat een langere veldperiode een verlies van voederwaarden veroorzaakt.

Wat gaat er mis bij te nat of te droog inkuilen?

Te nat (bijv. DS <30–35% bij gras) vergroot het risico dat de pH-daling te traag is, waardoor boterzuur kan ontstaan. Water heeft namelijk een pH-waarde van 7, waardoor het de daling van de zuurgraad vertraagd. 

Te droog (richting of boven 50% DS) maakt het in de praktijk lastiger om genoeg te verdichten; het product is dan vaak stengeliger, waardoor er meer zuurstof in het product blijft. Hierdoor is de verzuring trager en wordt de kuil gevoeliger voor broei.

Hoe lang moet kuilvoer fermenteren?

Direct antwoord: laat kuilvoer minstens 6 weken fermenteren voordat je gaat voeren, zodat (o.a.) meer azijnzuurvorming de kuil stabieler maakt en gisten/schimmels worden geremd. 

Waarom is “voldoende lang” zo belangrijk?

Wanneer de pH voldoende gedaalt is, remt dat de ongewenste micro-organismes en stabiliseert de kuil. Wordt de kuil te vroeg geopend, dan is de pH-waarde niet voldoende gedaald, dus is het product niet stabiel. Met toevoeging van zuurstof kunnen micro-organismes zich dan snel ontwikkelen en dus broei veroorzaken.

Waarom is schoon werken zo belangrijk?

Sporen van boterzuurbacteriën komen vaak uit grond en mest; in natte, eiwitrijke kuilen met (tijdelijk) hogere pH kunnen ze makkelijker problemen geven. In deze kuilen duurt het namelijk langer voordat de pH-waarde daalt, dus kunnen ze zich beter ontwikkelen. Dat is precies waarom schoon winnen, goed verdichten en snel luchtdicht afsluiten elkaar versterken. 

Daarnaast is het ook belangrijk om bij het uitkuilen schoon te werken: werk met schone machines, voorkom aanraking met grond, zorg voor drainage in de sleufsilo en laat geen losse kuil voor het snijvlak liggen. Elk van deze factoren kunnen namelijk besmettingsbronnen zijn die gisten, bacteriën en gisten met zich mee brengen en daardoor broei en bederf kunnen versnellen.